De aanduidingen op de etiketten zijn vaak onduidelijk. Omschrijvingen als 'dierlijke bijproducten', 'vetten' en 'chemische antioxydanten' dekken wel de lading, maar ze geven geen uitsluitsel over wat er nu werkelijk in het voer zit. Mariska van der Maas uit Brielle zegt: "Als vegetarier ben ik gewend etiketten op producten te lezen, maar de etiketten op kattenvoer daar is niet uit te komen. Als consument zou je toch het recht moeten hebben om te weten wat je je huisdier voorzet? Aan al die vage termen en scheikundige formules heb ik niets. Producenten moeten eerlijk zijn en op het etiket vertellen wat er in hun voer zit. Alleen dan kan ik bewust kiezen voor een bepaald voer." Dierenhomeopaat Hilga Kruize uit Beverwijk is een van de oprichtsters van "Natural Animal Consulting", een natuurlijk advies- en voorlichtingscentrum voor dieren. Een van de doelstellingen van het centrum is huisdiereigenaren voor te lichten over gezonde voeding, zodat ze een overwogen keuze kunnen maken. Tien jaar onderzoek naar allerlei soorten kattenvoeding heeft haar een uitgesproken mening gegeven over kattenvoeding. Zij onderschrijft de mening van kritische consumenten als Mariska van der Maas. Hilga: "Er bestaat veel onduidelijkheid over wat er nu precies in diervoeders zit. Er is helaas geen wet die voorschrijft dat op het etiket exact moet staan wat je je kat voorzet. De overheid zou wettelijke normen moeten stellen, maar ze doet het vooralsnog niet." Jarenlang heeft Hilga Kruize etiketten en verpakkingen van allerlei kattenvoeders bestudeerd en geanalyseerd. Haar mening daarover is kort: "Er wordt geld verdiend aan het onwelzijn van dieren. Er zitten soms zoveel ongezonde en chemische stoffen in voer verwerkt dat we langzaam van onze dieren wandelende vuilnisbeltjes aan het maken zijn." Oorzaken daarvoor liggen volgens Hilga Kruize enerzijds bij de grondstoffen die worden gebruikt en anderzijds bij de toevoegingen als houdbaarheidsmiddelen en smaak- en kleurstoffen.

De termen op de etiketten en verpakkingen van kattenvoer kunnen zo vaag zijn omdat er nauwelijks regels zijn die de fabrikanten dwingen tot meer duidelijkheid. Docent Frans Cramer van het Cursuscentrum Dierverzorging Barneveld uitte zijn frustratie daarover door tijdens een van zijn cursussen katten- en hondenvoeding op te merken dat hij aan de opschriften van een etiket voor voer zou voldoen als hij restjes paardenhoef zou gebruiken voor de 'eiwitten', houtsnippers uit de tuin voor de'ruwe celstof', kiezelstenen voor het 'calcium' en de 'fosfor', en motorolie uit zijn auto voor de benodigde 'vetten'. Zijn mening wordt onderschreven door zijn collegadocente Henriette van Grinsven. "Regels voor wat op de etiketten van honden- en kattenvoer moet staan zijn er nauwelijks in Nederland", zegt ze. Dierenhomeopaat Hilga Kruize vertelt ons desgevraagd dat het dan ook nuttig kan zijn om, als er verschillende talen op een voerverpakking staan, ook de etikettering in die andere taal te lezen; "Ik kreeg onlangs een verpakking onder ogen van een groot merk. De ingredienten stonden er in het Frans en Nederlands op. In het Frans werd vermeld dat er chemische anti-oxidanten (stoffen die een product langer houdbaar maken, red.) waren toegevoegd, maar in de Nederlandse tekst was dat weggelaten."

Goedkoop is duurkoop, lijkt een cliche dat zeker op gaat voor kattenvoeding. "Wat de grondstoffen betreft mag er van alles in kattenvoer zitten, kadavers van koeien, kippen en varkens, maar ook destructiedieren als honden en katten - ook zieke dieren. Als je kijkt op etiketten zie je daar naast toevoegingen als vlees of vis vaak dingen staan als 'dierlijke bijproducten'. Een term die alles dekt." De reden hiervan is mogelijk de prijs, die de fabrikanten zo laag mogelijk willen houden omdat de consument daarom vraagt. Hilga: "Veel bedrijven willen zo goedkoop mogelijk produceren. Vandaar dat er ook allerlei chemische toevoegingen in het voer gedaan worden waarvoor ook hele goede natuurlijke alternatieven bestaan. Alleen wordt de productie dan duurder. Als je kijkt naar de stoffen die het voer lang houdbaar moeten maken, daar zitten (goedkope) stoffen bij als ethoxiquine, dat in de landbouw als pesticide wordt gebruikt. Deze stof mag in voedsel voor mensen niet worden gebruikt, maar wel in diervoeding."

2. Kies voeding waarin alleen grondstoffen zitten die ook geschikt zijn voor menselijke consumptie. Als het niet duidelijk op de verpakking staat, bel dan de fabrikant en stel vragen.

3. Let op keurmerken als ‘Eco en Skal’ (gecombineerd).

4. Kies altijd voer dat vrij is van chemische anti-oxidanten zoals ethoxiquine, BHA en BHT.

5. Lees de etiketten.

6. Kies voer dat vrij is van destructiemateriaal, op het etiket vaak aangeduid met

termen als slachtafval en ‘dierlijke bijproducten’. Bel bij twijfel d e fabrikant.

7. Vermijd producten waaraan diermeel of beendermeel is toegevoegd.

8. Kies voer dat vrij is van sojaproducten. Afvalproducten van soja remmen de opname van stoffen als eiwitten, kalk, ijzer, zink en magnesium.

9. Kies voor voeding die vrij is van kleur- geur- en smaakstoffen.

10. Geef naast een goed droogvoer ook vers vlees of zelf samengesteld vlees.

Geef het vlees in grote brokken zodat de kat echt moet werken om het vlees met zijn tanden kapot te knippen.

11. Een goede voeding moet goede vetten bevatten. Vaak zijn analyses op  verpakkingen hier vaag over. Bel bij twijfel de fabrikant.

Een instantie die volgens Henriette van Grinsven van duidelijkheid in de deze wirwar zou kunnen brengen is het 'Productschap Diervoeders', dat de belangen van de producenten van diervoeders behartigt, maar zich ook ten doel heeft gesteld er op toe te zien dat er kwalitatief goede diervoeders op de Nederlandse markt verschijnen. "Het Productschap zou regels moeten opstellen over wat de producenten op hun etiketten en verpakkingen zouden moeten zetten," zegt Henriette van Grinsven. "Maar tot nu richt het zich hoofdzakelijk op veevoer. Je zou toch zeggen dat nu de veestapel steeds meer ingekrompen wordt het 'Productschap Diervoeders' langzaam meer aandacht zou gaan schenken aan de voeding voor gezelschapsdieren. Maar dat gebeurt niet. Zodoende wordt er ook weinig controle uitgevoerd op de kwaliteit van kattenvoer. Er zou een onafhankelijk orgaan moeten komen dat zich bezig gaat houden met onafhankelijk onderzoek van katten- en hondenvoer. Wat je nu ziet is dat de producenten eigelijk alleen maar elkaar controleren. Als er een nieuw voer op de markt verschijnt worden de eerste zakken meteen door de concurrentie opgekocht en onderzocht zodat men er met allerlei reclamekreten tegenin kan gaan". Het 'Productschap Diervoeding' wilde helaas geen commentaar geven op de uitlatingen van Henriette van Grinsven.

Volgens beramingen van het Cursuscentrum Dierverzorging Barneveld zijn er momenteel zo'n driehonderd merken en soorten kattenvoeding in Nederland verkrijgbaar. Niet alleen uiteenlopend in kleur, geur en smaak, maar zeker ook in kwaliteit. Hilga Kruize vindt niet dat alle kattenvoeders in Nederland over een kam geschoren moeten worden. "Er zijn zeker ook goede voeders. Het is voor de consument alleen vaak zo moeilijk om te bepalen welk voer wel goed is, en welk niet. Een oplossing zou zijn als er een deugdelijke wettelijke bepaling zou komen die de fabrikant verplicht alles, maar dan ook echt alles op het etiket te zetten wat er in het voer zit. Dan pas kan de klant zelf een bewuste keuze maken".

Er zijn veel zinnige en onzinnige bronnen te vinden over kattenvoeding en eventuele alternatieven. Desalniettemin zijn er in Nederland weinig onderzoeksresultaten te vinden die de uitspraak van onder meer mensen als Hilga Kruize onderschrijven. Het Productschap Diervoeders in Den Haag, dat zich richt op de kwaliteit van diervoeding in het algemeen, wilde niet ingaan op vragen en een organisatie als de Consumentenbond kan ook geen recente gegevens verstrekken over onderzoek naar de kwaliteit van kattenvoer; volgens een woordvoerster van de Consumentenbond dateren de laatste onderzoekgegevens van september 1995. Het lijkt erop dat de verantwoordelijkheid voor het gezond voeren van de kat uiteindelijk ligt bij de eigenaar. Wellicht dat de tip van dierhomeopaat Hilga Kruize het meest aansluit bij de praktijk. "Voer je kat met je ogen. Kijk wat een bepaald voer met je kat doet. Wordt ze te dik als je je houdt aan de voorschriften op de verpakking, geef clan minder voer, krijgt ze een doffe vacht of diarree, stap dan op iets anders over. Bel, als je twijfelt over de ingedrienten, de fabrikant op. Wellicht dat er iets gaat veranderen als de eigenaren van huisdieren wat mondiger gaan worden naar de producenten toe."

* Een bedrijf dat zich helemaal gespecialiceerd heeft in kattenvoer

op basis van biologische producten is "Yarrah".

* "Ecostyle" is een bedrijf dat zich onder meer richt op ecologische

bron: Kattenmanieren, nummer 6, 2002